Politieke ontwikkelingen in de EU en de Tweede Kamer
Op 3 september presenteerde de Europese Commissie de definitieve teksten van het EU-Mercosur vrijhandelsakkoord en stuurde die naar de Europese Raad voor goedkeuring. Het Nederlandse kabinet zal naar verwachting nu snel met haar beoordeling hiervan en een positief of negatief standpunt komen. Van de overgebleven partijen in de regering is de BBB – tot nu toe – uitgesproken tegen en de VVD uitgesproken voor. De Tweede Kamer heeft via diverse aangenomen moties steeds laten weten tegen het verdrag te zijn.
Op 29 september (was 25 september) vanaf 14.00 tot 17.00 uur is er een debat binnen de Commissie Buitenlandse Handel, waarbij het verdrag op de agenda staat. Zie: https://www.tweedekamer.nl/debat_en_vergadering/commissievergaderingen/details?id=2025A05609 Dit in aanloop naar de Informele Europese Raad Buitenlandse Zaken die op 13-14 oktober wordt gehouden.
Het verdrag is gesplitst, waardoor het cruciale handelsdeel niet meer geratificeerd hoeft te worden door alle EU-lidstaten, en er geen unanimiteit meer nodig is in de Europese Raad. Het verdrag kan nu alleen worden tegengehouden door een blokkerende minderheid in de Europese Raad, of later door het Europees Parlement. De positie van Nederland kan cruciaal zijn om tot deze blokkerende minderheid te komen met kritische landen als Frankrijk, Polen, België, Ierland, Roemenië en Oostenrijk.
Daarom houden de organisaties die betrokken zijn bij de Handel Anders!-coalitie en Extinction Rebellion een actie voor de Tweede Kamer vanaf 13.00 uur. Hierbij zal o.a. de Tower of Greed worden opgebouwd.
Voorafgaand aan de besluitvorming werd er op 10 september een rondetafelgesprek gehouden door de Commissie Buitenlandse Handel in de Tweede Kamer. Hierbij waren de volgende sprekers aanwezig:
– Wageningen University & Research – Siemen van Berkum, Senior researcher
– VNO-NCW – Marhijn Visser, Strategisch Beleidsadviseur Internationaal Ondernemen
– Landbouwcoalitie voor Rechtvaardige Handel – Guus Geurts, Coördinator
– Universiteit van Amsterdam – Christina Eckes, Hoogleraar Europees Recht
Vooraf kon een position paper worden opgestuurd, hierbij deze door Landbouwcoalitie voor Rechtvaardige Handel: https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2025D36802
Iedereen mocht een inleiding houden om dit position paper toe te lichten en kreeg daarna vragen van de aanwezig Kamerleden: Thom van Campen (VVD), Daniëlle Hirsch (GroenLinks-PvdA), Ria de Korte (NSC), Martin Oostenbrink (BBB), Dennis Ram (PVV), Christine Teunissen (Partij voor de Dieren).
Video van het gesprek: https://debatdirect.tweedekamer.nl/2025-09-10/internationaal/klompezaal/eu-mercosur-verdrag-13-00/onderwerp
Verzet en verklaringen tegen EU-Mercosur
– Bemoedigend is dat negen Europese boerenorganisaties (oa COPA Cogeca) en verwerkers (oa suiker- en pluimveesector) ook na 3 september nog steeds kritisch blijven, ondanks nieuwe safe guards en een compensatiefonds.
Zie: https://www.investmentmonitor.ai/news/groups-dismiss-mercosur-safeguard-plan/?cf-view
– Reactie door European Coordination Via Campesina op definitieve tekst:
https://www.eurovia.org/press-releases/eu-mercosur-and-eu-mexico-stop-making-farmers-and-agricultural-workers-pay-for-your-deals/
– In juli brachten COPA COGECA (waarbij LTO NL is aangesloten), European Coordination Via Campesina (waarbij Toekomstboeren is aangesloten), CEJA (waarbij NAJK is aangesloten) en EFFAT (vakbond agrarische werknemers) een gezamenlijke verklaring tegen het verdrag uit:
https://www.eurovia.org/news/united-call-by-eu-farmers-and-agricultural-workers-organisations-to-oppose-the-eu-mercosur-trade-agreement/
– Reactie van Friends of the Earth Europe op definitieve tekst: https://friendsoftheearth.eu/press-release/adoption-of-eu-mercosur-a-democratic-hijack/
Op 9 september organiseerde Greenpeace samen met APIB (Articulatie van de Inheemse Volkeren van Brazilië) een Amazone Lichtshow op de Dam. APIB is een coalitie van organisaties die zich inzetten voor de belangen van de Inheemse Volkeren uit Brazilie. Vier leiders van Inheemse groepen uit heel Brazilië komen naar Europa om met burgers en beleidsmakers in gesprek te gaan over het beschermen van hun grondgebied. Ze verzetten zich fel tegen het EU-Mercosur vrijhandelsverdrag. Door dit vrijhandelsverdrag en dreigende nieuwe Braziliaanse wetten, komt hun grondgebied nog meer in gevaar voor de teelt van soja en suiker, rundveeteelt en mijnbouwprojecten. (Zie ook het genoemde postion paper).
Op 10 september gingen deze Inheemse leiders in gesprek met Tweede Kamerleden van PvdD (organisatie), D66 en GL-PvdA. Bij dat gesprek was ook FNV uitgenodigd, beiden mochten helaas niet spreken tijdens het rondetafelgesprek dat op die dag werd georganiseerd die dag (zie hiervoor).